Zamek Krzyżacki w Malborku

Zamek Krzyżacki w Malborku jest największą perłą architektury obronnej w Europie, posiadającą wspaniałą historię. Ta szczególna budowla odcisnęła swoje piętno na historii naszego kraju. Mimo ogromnych zniszczeń jakich dokonała druga wojna światowa, pozostaje ona największym zachowanym średniowiecznym zamkiem. Poznajmy dziś bliżej Zamek Krzyżacki w Malborku.

Zamek Krzyżacki – krótki opis budowli

Zamek Krzyżacki w Malborku, który oglądamy w obecnej postaci, budowany był przez ponad dwieście lat. Ta trzyczęściowa, gotycka twierdza o kubaturze przekraczającej ćwierć miliona metrów sześciennych, składa się z Zamku Wysokiego, Średniego i Niskiego.  Zarówno fundamenty, jak i inne elementy, które mogłyby zostać narażone na zniszczenie, zostały zbudowane z granitu, natomiast wszelkie detale architektoniczne – z kamienia. Zamek Krzyżacki w Malborku w części zasadniczej zbudowany jest z czerwonej cegły, co nadaje mu charakterystyczny i rozpoznawalny wszędzie wygląd. Dodatkowo doskonale zachowane mury, wieże i krużganki prezentują się wręcz bajkowo oglądane przez pryzmat przepływającej tuż obok rzeki Nogat.

Zamek Krzyżacki w Malborku – co zobaczyć?

Chcących zobaczyć, choć fragment dawnej świetności tego arcydzieła gotyku na pewno zachwyci część z udostępnionych dla turystów atrakcji:

  • na Zamku Wysokim to przede wszystkim kuchnia konwentu, kapitularz, izba konwentu czy Kościół Zamkowy pw. Najświętszej Marii Panny
  • Zamek Średni to Wielki Refektarz, kuchnie i piwnice oraz przede wszystkim unikalny system centralnego ogrzewania
  • Pałac Wielkich Mistrzów, a w nim Sala Królewiecka czy Letni Refektarz i kaplica Wielkich Mistrzów.

Podczas zwiedzania Zamku w Malborku możemy również zobaczyć wiele ciekawych ekspozycji stałych i czasowych jak choćby kolekcje dawnej broni czy rzemiosła artystycznego. Jednak najciekawiej prezentuje się tutaj sama budowla z dziedzińcem i krużgankami, a kryjące się co krok detale architektoniczne tylko dopełniają uroku całości. 

Historia Zamku Krzyżackiego w Malborku

Warownia w Malborku w 1309 roku stała się siedzibą Zakonu Najświętszej Marii Panny. Przez długi czas okres największej świetności Zamku ściśle przeplatał się z burzliwym losem Państwa Krzyżackiego. Czas ten zakończył się jednakże wraz z wydarzeniami związanymi z bitwą pod Grunwaldem i oblężeniem Malborka. Nadwątlone siły zakonne nie mogły już odzyskać dawnej świetności, stąd Zamek Krzyżacki w Malborku przeszedł w połowie XV wieku pod polskie panowanie.

Przez pewien czas twierdza zaczynała odzyskiwać dawną świetność, jednak wojny toczone na tym terenie nie mogły zapobiec stopniowemu traceniu znaczenia. Od tego momentu datujemy powolny upadek obiektu, któremu nie pomagały częste zmiany zarządzających. Bez względu na to czy byli to akurat Polacy, czy Szwedzi. Późniejszy czas władania Zamkiem przez państwo Pruskie staje się na pewien czas próbą odbudowania dawnego wizerunku. Rok 1945 przynosi dewastację budowli. Wyzwala to jednak w społeczeństwie energię do odbudowy i przekształcenia Zamku Krzyżackiego w Malborku w historyczny obiekt muzealny. Zwieńczeniem tego projektu jest wpis Zamku na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1997 roku. 

Kto zamieszkiwał Zamek w Malborku?

Zamek Krzyżacki w Mablborku będący nigdy niezdobytą budowlą reprezentacyjną w okresie Państwa Krzyżackiego zamieszkiwali rycerze Zakonu Najświętszej Marii Panny, naczelne władze zakonu oraz Wielki Mistrz. W czasie swojej świetności pełnił on funkcję centrum politycznego i administracyjnego państwa zakonnego. W czasach polskiego władania pełnił on rolę czasowej rezydencji władców Polski, znajdowały się tu apartamenty królewskie. Stanowił wypadową bazę militarną w Prusach oraz siedzibę władz administracyjnych. W czasie zaborów zajmowany był przez wojsko i wykorzystywany jako magazyny i koszary. W latach po drugiej wojnie światowej stał się siedzibą Muzeum Zamkowego w Malborku. 

Ciekawostki o Zamku Krzyżackim

Wokół samego Zamku w Malborku krąży wiele mitów i legend, lecz chyba najważniejsze wydają się ciekawostki, jakie napotykamy, studiując historię jego wykonania. Według obliczeń pruskich inżynierów, z ilości cegieł, jaka pozostałyby po rozebraniu całości twierdzy, można by wybudować niewielkie miasteczko. Znajduje się tutaj blisko 30 milionów cegieł, co daje zamkowi status największej na świecie budowli wykonanej z tego materiału.

Zamek Krzyżacki w Malborku był również świadkiem zabójstwa Wielkiego Mistrza Wernera von Orseln, którego zamordował Jan von Endorf w 1330 roku, jeden z rycerzy zakonu. Mimo wielu teorii, nie znaleziono jednak klarownego motywu tej zbrodni. Inną ciekawostką może być fakt, iż w Malborku jest jedna z największych na świecie figur Matki Boskiej, która ma wysokość ponad 8 metrów.