Sydney Opera House

Gmach Opery w Sydney jest jednym z najbardziej charakterystycznych i, co za tym idzie, znanych obiektów architektonicznych na świecie. Charakterystyczna bryła góruje nad przylądkiem Bennelong Point, na którym budynek jest położony. Chociaż operę budowano dłużej niż zakładano, a jej koszt wielokrotnie przekroczył pierwotnie zakładany budżet, dzisiaj chyba nikt nie wyobraża sobie tego miasta bez Sydney Opera House.

Sydney Opera House – historia

Pod koniec lat 40-tych XX wieku władze Nowej Południowej Walii podjęły decyzję o budowie reprezentacyjnego budynku opery. W 1956 roku rozpisano międzynarodowy konkurs na projekt, do którego zgłosiło się 233 architektów z 32 państw. Nie określono ścisłych wytycznych, wiadomo było tylko, że ma to być projekt dwu halowej bryły: jednej przeznaczonej do wystawiania przedstawień operowych i drugiej do koncertów symfonicznych. Koszty przedsięwzięcia miały zostać pokryte dzięki zorganizowanej specjalnie w tym celu loterii.

Jørn Utzon – wizjoner

Zorganizowany konkurs wygrał nieznany wtedy jeszcze duński architekt Jørn Utzon. Wizja projektanta musiała zrobić duże wrażenie na jury, ponieważ mimo przesłania tylko szkicu to jego koncepcja zwyciężyła. W 1959 roku rozpoczęto budowę, która w założeniu miała trwać do 1965 roku. Specyficzny projekt, a zwłaszcza nietypowe sklepienie przesuwało jej zakończenie w czasie. Utzon bardzo nie chciał iść na jakiekolwiek ustępstwa. W związku z rosnącymi kosztami i przedłużającym się terminem realizacji opinia publiczna zaczęła być coraz mniej przychylna. W 1966 roku główny architekt zrezygnował i wyjechał z Australii, a jego dzieło kontynuowała grupa miejscowych projektantów. Uroczyste otwarcie, które uświetniła obecnością królowa Elżbieta II, nastąpiło 20 października 1973. Ostentacyjnie nie zaproszono Jørna Utzona. Jego wizjonerstwo doceniono dopiero w 1985 przyznając najwyższe odznaczenie za wkład w rozwój australijskiej architektury. W latach 90-tych uczestniczył on jeszcze w procesie wykańczania wnętrz opery. Jørn Utzon otrzymał Nagrodę Pritzkera najważniejszą międzynarodowa nagrodę dla architektów.

Budynek Opery

Głównym materiałem budulcowym jest beton, szkło i stal, a pokrywający dach milion ceramicznych płytek sprowadzano ze Szwecji. W wyniku cięć finansowych wykończenie opery jest gorsze niż zakładał projektant, co wpłynęło negatywnie na jej akustykę. Mimo to pozostaje ona jednym z najbardziej wizjonerskich budynków na świecie. Szczególne wrażenie robi dach w formie zachodzących na siebie muszli (lub jak chcą niektórzy żagli).  Powierzchnia opery zajmuje 1,8 ha, i ma 185 m długości i 120 m szerokości, na których znajduje się ponad tysiąc pomieszczeń i 60 garderób. Budowa kosztowała ponad sto milionów dolarów, choć pierwotny budżet opiewał na siedem.